İşsizlik sigortasında sezon sonu yanılgısı  

            Turizm de sezon sonuna yaklaşırken Departman Müdürlerinin ve İnsan Kaynakları Yöneticilerinin kapıları sezon sonunda yeni sezona kadar işsiz kalacak çalışanlar tarafından işsizlik sigortasından faydalanma talepleri ile çalınmaya başlayacak.

2000 yılından beri yürürlükte olan ve hala çalışanlarca içeriği ve şartları kavranamayan İşsizlik Sigortası,  işsiz kalanlara bir nebze faydalı olsa da yararlanma şartlarının ağır olması, işsizlere katkısının yetersiz olması, fonda biriken aşırı miktardaki paranın siyasiler tarafından nereye kullanılacağı şaşırılmış hale gelmesi ve buna rağmen yıllardır yasanın yararlanma şartlarının hafifletilmemesi, daha çok insanın fondan yararlanmasının sağlanması yönünde bir değişiklik yapılamaması da acı ve ayrı bir gerçektir.

Kapımızı çalacak işsizlik sigortası taleplerini değerlendirmek ve cevaplamak adına konuyu ana hatları ile biraz açıklayalım ve işsizlik sigortasından yararlanmanın işverenlerin bir lütufu olmadığını, işsizlik sigortasından herkesin yararlanamayacağını, belirli şartları olduğunu çalışanlarımıza anlatabilelim.

  İşsizlik sigortası; bir işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına karşın, kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalanlara, uğradıkları gelir kayıplarını bir nebze olsun karşılayarak, kişinin ve ailesinin zor duruma düşmelerini önlemeyi amaçlayan, Devlet tarafından zorunlu hale getirilen bir sigorta koludur. 01.06.2000 tarihinde 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile yürürlüğe girmiştir. Sigorta kapsamında yapılan yardımlar, işsizlik ödeneği ödenmesi ki bu çalışanlarımızca işsizlik maaşı diye bilinir, Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereği ödenecek sigorta primlerinin ödenmesi ( analık ve hastalık), yeni bir iş bulma hizmeti sağlanması, meslek edinme, geliştirme ve yerleştirme eğitimi hizmetlerinin sağlanması olarak sıralanabilir.

İşsizlik sigortasından yararlanma şartlarına gelince; bu kapsamda işsiz kalanın işsizlik ödeneği alabilmesi için dört ayrı koşulu aynı anda sağlaması gerekmektedir.  

·         Sözleşmesinin ihbar önellerine uyularak işveren tarafından sona erdirilmiş olması yani işverenin tek taraflı olarak işçiyi işten çıkarmış olması. Sözleşmenin belirli süreli olması ve bu sürenin dolması ile işsiz kalınması. İşyerinin el değiştirmesi, kapanması veya kapatılması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeni ile işsiz kalınması. Sağlık sebepleri veya işyerince işçiyi bir hafta süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması ile işsiz kalınması yada iş sözleşmesinin aynı sebeplerden İş Kanununun 24. Maddesi gereği haklı nedenler ile kendisinin sonlandırması. Son olarak özelleştirme nedeni ile işsiz kalınması. (Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan halleri nedeni ile işten çıkarılanlar işsizlik ödeneği alamaz.)

·         İşten ayrılmadan önceki işyerinde son 120 gün içerisinde aralıksız çalışılmış ve primlerinin de eksiksiz bildirmiş olması.

·         İşten ayrılmış olduğu tarihten önceki son üç yıl içinde en az 600 gün (farklı işyerleri olabilir) priminin olması.

·         Sigortalının bir içerisinde Türkiye Çalışma ve İş Kurumuna işsiz kaldığı ve yeni bir iş almaya hazır olduğunu şahsen yada elektronik ortamda bildirmiş olması. (www.iskur.gov.tr adresinden “İş arayan” kaydı ile yapılmaktadır.)

           Bu şartları sağlayarak işsizlik ödeneğine başvuranlardan 600 gün primi bulunanlar 6 ay, 900 gün primi bulunanlar 8 ay, 1080 gün primi olanlar ise 10 ay süre ile işsizlik ödeneğinden ve Genel Sağlık Sigortasından faydalanırlar. İşsizlik ödeneği her ayın sonunda işsizin kendisine, ilk işsizlik ödeneği ise ödeneğe hak kazanılan ayın sonuna kadar yapılır. İşsizlik ödeneğinin miktarı ise son 120 gün ödenen primlerin günlük ortalama brüt kazancın % 40’ını oluşturmaktadır. Bu da asgari ücretin brüt tutarının % 80’ini aşmamaktadır.  

            İşsizlik ödeneği aldığı esnada tekrar iş bulup sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar durumu 15 gün içinde kuruma bildirmek zorundadır. Aksi halde yersiz yapılan ödemeler faizi ile kendisinden tahsil edilir. İşsizlik ödeneğinden yararlanma süresini doldurmadan tekrar işe giren sigortalı işsizlik ödeneğinden yararlanmak için aranan şartları yerine getirmeden yeniden işsiz kalır ise daha önceki hak ettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar bu haktan yararlanmaya devam etmektedir. Buradaki hassas nokta işsizlik ödeneği alırken iş bulan bir çalışan mevsimlik-sezonluk bir işte çalışıyor ve sezon sonu nedeni ile işten ayrılmış ise sözleşmesi askıya alınacağından işsizlik ödeneği almaya devam edemeyecektir ancak işveren tarafından haksız nedenler ile çıkartılır yada istifa ederek ayrılır ve kuruma başvurur ise kalan süreler kadar işsizlik ödeneği almaya devam edecektir.  

            İşsizlik ödeneği almakta iken askere gidenlerin askerlikleri süresince, kurumca son çalıştığı işin ücret ve çalışma şartlarına uygun iş verilen ve bunu haklı bir nedene dayanmaksızın reddeden, yine kurum tarafından önerilen mesleki geliştirme, edinme ve yerleştirme eğitimini haklı bir neden göstermeksizin kabul etmeyen veya kabul edip devam etmeyen yine kurum tarafından yapılan çağrılara zamanında cevap vermeyen, istenilen bilgi ve belgeleri zamanında kuruma vermeyen sigortalı işsizlerin işsizlik ödenekleri kesilir. İlk işsiz kaldığındaki sürelerin tamamı kadar işsizlik ödeneği alan sigortalılar yeniden işsizlik ödeneği alabilmek için tekrar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren başta 600 gün şartı olmak üzere aynı şarları yeniden sağladıkları takdirde işsizlik ödeneği alabilirler.  

            Sonuç olarak öncelikle İşveren vekili, Departman Müdür ve Şefleri olarak işe aldığımız çalışanlarımıza sezon sonunda işsizlik sigortasından yararlandıracağım gibi vaatlerde bulunmayalım. Bu tür talepler ile gelen başvurulara işsizlik sigortasından yararlanma şartlarının belli olduğunu, ancak bu şartlarda işsiz kalırlar ise ilgili kurum tarafından işsizlik ödeneği verileceğini, konunun işveren ile ilgisinin olmadığını yani işverenin çalışanlarını işsizlik sigortasından işsizlik maaşı adı altında bilinen işsizlik ödeneği alsınlar diye işten çıkarmayacağını; çalışanlarımıza, mesai arkadaşlarımıza anlatalım, bilinçlenmelerini sağlayalım. 

Faik YILDIZ

İnsan Kaynakları Müdürü

Side Mare Resort & Spa Hotel

03.08.2012

Diğer makaleler...

 

                                                                                                              http://www.gavurgeci.com/iky     webmaster gavurgeci  recodesign