Veriyolu:
(Bus) Kasa içindeki bileşenlerin çoğu (işlemci, önbellek,
bellek, genişleme kartları, depolama aygıtlan vs.) birbirleri
ile veriyolları aracılığı ile konuşurlar. Basitçe,
bilgisayarın bir bileşeninden diğerine verileri iletmek için
kullanılan devrelere veriyolu adı verilir.
•
Slot: (Yarık) Çeşitli kartların,
kenarlarındaki temas dişlerinden oturtularak takıldığı,
uzun ve ince yuva. Farklı tip ve boyutta olabilir.
• Bağlantı
kapısı: (Port) Kasanın arkasında,
çeşitli çevre birimlerini bağlamak için kullanılan, dişi
veya erkek girişler.
•
Soket: (Socket) Bazı yassı işlemci
modellerini anakarta takmak için kullanılan, ışlemci
bacaklarının deliklerine oturduğu plastik, dikdörtgen şeklinde
yuva.
•
Genişleme Kartı: (Expansion Card)
PC'nizdeki ISA, PCI, AGP vs. slotlarına takılabilen , her tür
karta (ekran kartı, modem, TV kartı gibi) genişleme karttı
adı verilir. PC'nin özelliklerini artıran, genişleten kart
anlamında... Aslında bu terim daha çok Macintosh dünyasında
kullanılır.
•
Genişleme Yuvası: (Expansion Slot)
Genişleme kartlarının takıldığı yarıklara (slot) verilen
bir diğer ad.
•
AGP: (Advanced Graphics Port)
Sadece ekran kartları için çıkarılmış, grafik kartının
doğrudan işlemciye erişmesini sağlayan 32 bitlik bir
veriyolu.
•
Tak Çalıştır: (Plug and Play)
Eskiden kartları PC'mize takarken PC'mizle uyumlu çalışması
için gereken bazı |umper ve dip switch ayarlarını yapmak
gerekirdi. Daha sonra işletim sistemlerine ve bu tür aygıtlar
gereken ayarı otomatik yapmaları için konulan özelliğe Tak
Çalıştır adı verildi. Takıyorsunuz, bu standardı
destekleyen Windows 9x aygıtın takıldığını anlayıp
sizden sürücülerinin yerini göstermenizi istiyor ve sürücüleri
yükleyerek donanımın tanıtım işlemini tamamlıyor. Tabii
her zaman bu kadar kolay olmayabilir!
•
Jumper: Herhangi bir donanım üzerinde
bir elektrik devresini kapatan metal köprü. Jumper bir çift küçük
pin üzerine oturarak devreyi tamamlar.
•
Dip switch: Jumperdaki gibi
devreleri tamamlamak için kullanılan, ancak daha pratik, minik
şalterler.
•
Slot 1: Pentium II ve bazı Celeron
işlemciler için anakartlar üzerinde yer alan yank.
•
EDO DRAM: (Extended Data Output
Dynamic Random Access Memory) Standart DRAM'den daha hızlı bir
DRAM bellek türü. Bir seferde tek bir veri bloğuna ulaşabilen
Standart DRAM belleğin aksine bir önceki veri blokunu işlemciye
gönderirken aynı anda bir sonraki veriyi almaya başlayabiliyordu.
SDRAM belleklerle birlikte silindi.
•
SDRAM: (Synchronous DRAM) Standart
bellekten ve EDO DRAM'den daha hızlı saat hızlarında çalışabilen
bellek türü. Hala bu belleği kullanıyoruz.
•
ECC: (Error Correcting Code) Bir
bellek özelliği. Bu tür bellekler, bilgi 0 ve 1'ler halinde
belleğe ulaştığında fazladan bir yonga ikıli sayı düzeninde
hesap yapıp, toplam rakam yanlış gelirse hatanın hangi 0 ve
1 'de olduğunu çözüp düzeltiyor.
•
Parity: (Parite) Bir bellek özelliği.
Bu tür bellekler, bilgi 0 ve Tler halinde belleğe ulaştığında
fazladan bir yonga ikili sayı düzeninde hesap yapıp, toplam
rakam yanlış gelirse veriyi geri gönderip tekrar hesap yapılmasını
sağlıyor.
•
Mobil: Taşınabilir sistemler çerçevesinde
kullanılan bir ifadedir. Taşınabilir PC'lerde (örneğin
notebooklarda) kullanılan ve bu tasarıma uygun özel işlemcilere
mobil işlemci denir.
•
Direct AGP: Yeni İ810 yongasetli
anakartlarda, AGP grafık kartı için ayrı bir yarık
bulunmaz, çünkü grafik işlemcisi anakartla bütünleşiktir
ve işlemciye Direct AGP olarak adlandırılan veriyolundan ulaşır.
•
SoftDVD: DVD filmlerin PC'de ayrı
bir grafik donanımına (MPEG-2) kartına gerek kalmadan yazılım
ile oynatılması işlemi.
•
Ultra DMA/66: 66 MB/sn hızında
yeni bir disk arabirim standardı. (Bkz. Ultra DMA/33)
•
AC97: (Audio Codec 97) Bilgisayarda
modem ve ses kartı fonksiyonlan için işlemcinin gücünden
yararlanmayı öngören yeni bir teknoloji.
•
Dynamic Video Memory: Yeni İ810
yongasetli anakartlarda, Direct AGP (bkz.) veriyolu ve sistem
belleğinin verimli kullanımı sayesinde PC'de güçlü grafik
özellikleri sunmayı vaadeden bir mimari.
•
ICH: (l/OControllerHub)Yenii810yongasetli
anakartlarda, grafik altsistemi ve bellek ile AC97 denetçisi,
IDE denetçileri, USB portları ve PCI kartlar arasında doğrudan
bağlantı kurulmasını sağlayan yeni bir mimari.
•
COM portu: Seri port, iletişim
portu.
•
LPT Portu: Paralel port, yazıcı
portu.
•
USB: (Universal Serial Bus) 12
Megabit/sn hıza sahip yeni bir harici veriyolu standardı.
Teorik olarak, Bir USB portuna, uç uca 127 USB aygıt
zincirleme bağlanabilir.
•
MPEG-2: 720x480 ve 104x768 çözünür-lükte
60 kare/sn video hızı, CD kalitesinde ses sunan bir video sıkıştırma
formatı. MPEG-2'de 2 saatlik bir film, pek görüntü kaybı
olmadan birkaç GB'lık alana sığabilir.
•
Ultra DMA/33: Ouantum ve Intel
firmaları tarafından sabit diskler için geliştirilen bir
protokol. Bu protokol, sabit diskle bellek arasındaki veri
transfer hızının teorik olarak 33 MB/sn'ye çıkmasını sağladı.
•
Super 7: AMD K&2 ve K&3 işlemcilerin
takıldığı bir soket. Super 7, 100 MHz sistem veriyolunu ve
AGP'yi destekler.
•
Default: Ondeğer. Bir yazılım ve
donanımın, standart, ilk geldiği haldeki ayarı.
•
Aygıt Yöneticisi: Windows 9x'te
donanım aygıtları ile ilgili bilgilere erişilip çeşitli
donanım ayarlarının yapılabildiği bir pencere.
•
Boot: Bilgisayarı açarak işletim
sisteminin yüklenmesini sağlamak.
•
Flash BIOS: Yazılabilir BIOS türü.
•
MMX: (Multimedia Extensions)
Intel'in geliştirdiği MMX, işlemcilere eklenen 57 multimedya
komutuna verilen addır. MMX işlemciler bazı genel multimedya
operasyonlarıı üstlenirler (örneğin, normalde ses kartı
veya modemler tarafından yapılan di|ital sinyal işleme).
Ancak bu komut setinin kullanılabilmesi için MMX uyumlu yazılımların
kullanılması gereklidir.
• 3D
Now!: 3 Boyutlu grafikler ile
ilgili hesapların hızlandırılması için AMD işlemcilerde
kullanılan komut setinin adıdır.
•
SSE: (Streaming SIMD Extensions)
Intel tarafından geliştirilip Pentium III işlemcilere
uygulanan 70 adetlik yeni komut setidir. Grafik, resim, video,
animasyon, 3 boyut işlemleri, ses tanıma öğelerine sahip,
SSE destekli uygulamalarda ciddi bir performans artışı sağlar.
Henüz çok yeni olduğundan piyasada SSE destekli yazılım çok
sayıda değildir ama hızla yaygınlaşması beklenmektedir.
•
SIMD: (Single Instruction multiple
Data) Bu desteğe sahip yazılımlarda işlemciye bir komut
verirsiniz bir çok veriyi bir amaca yönelik olarak işler.
•
MPEG-1: 352x240 çözünürlükte 3
0 kare/sn video hızı sunan bir video sıkıştırma formatı.
Tam ekran kare atlamasız olarak oynatılabilir ama bu durumda görüntü
kayıplıdır.
•
Doku: (Texture) Herhangi bir
modelleme yazılımında (veya tasarım programında, oyunda
vs.) modellenen bir nesnenin kaplanan yüzeyi. Renk ve parlaklık
gibi iki boyutlu doku özelliklerinin yanında saydamlık,
ışığı yansıtma gibi üç. Boyutlu doku özellikleri de
vardır.
•
Kaplama: (Render) Bir nesnenin yüzeyinin
doku ile örtülmesi, buna renk, gölge ve tonlama verilerek gerçekçilik
kazandırılması işlemi.
•
Interlacing: "Interlacing"
daha yüksek çözünürlüğü "ucuza" sunmak için
geliştirilmiş bir tekniktır. Ekranın satırlardan oluştuğunu
ve bu satırlara bir numara konduğunu düşünün. Interlacing
tekniğinde, monitörün elektron tabancası her tazelenme sırasında
ekranın sadece yarısındaki satırları (tek veya çift
numaralı satırları) yeniler.
•
Non-interlaced: Interlacing tekniği
uygulanmadığından (bkz. interlacing) titreşim ve diğer gözü
rahatsız edici etkiler yaratmayan tam ekran tarama durumu.
•
Generic: Standart, aksesuarsız
anlamında kullanılabilir. Genelde bir işlemciyi kullanan
ekran kartlan için kart üreticisinın değil, işlemci üreticisinin
çıkardığı, kartın markasından bağımsız sürücüler için
kullanılır.
•
Silindir: (Cylinder) Silindirler,
diskin yüzeyindeki konsentrik izlerdir. Yani bir diskteki tüm
disk plakalarının arka ve ön yüzeyinde birbirine denk
gelerek sütun oluşturan her bir izin oluşturduğu bu sütuna
silindir adı verilir.
• Iz
(Track): Disk üzerinde dairesel
bir tur atan veri yolu.
•
Sektör: (Sector) Bir diskin 512
byte'lık en küçük fiziksel birimi.
•
FAT: (File Allocation Table) Dosya
Atama Tablosu anlamına gelir. DOS ve Windows 9x işletim
sistemlerinde kullanılan bu sistem dosyaların ve klasörlerin
disk üzerindeki adreslerini tutar.
•
FDISK: Diski mantıksal olarak
birden fazla parçaya, farklı sürücüler halinde bölmek için
kullanılan DOS programı.
• PC/100:
100 MHz'lik sistem veriyolu ile kullanılmak üzere çıkarılmış
hızlı SDRAM bellekler için öngörülen standart.